Διασχίζοντας την, σχεδόν άδεια, παλιά Επαρχιακή Οδό Ιωαννίνων - Τρικάλων περνάμε μερικά χωριά του Δήμου Μετεώρων και συγκεκριμένα της Δημοτικής Ενότητας Μαλακασίου. Στο πέρασμα του κανείς έχει αναρωτηθεί ποια είναι άραγε αυτά τα χωριά, ποιοι είναι οι κάτοικοί τους, ποια είναι ιστορία που κουβαλάει το καθένα από αυτά; Κάπως έτσι αποφασίσαμε κι εμείς να γνωρίσουμε αυτά τα χωριά που σε λίγα χρόνια μετά την κατασκευή της νέας Εθνικής Οδού θα είναι πολύ διαφορετικά απ' ότι σήμερα. Τι λέτε πάμε να γνωρίσουμε ένα από αυτά την Παναγία (Νέα Κουτσούφλιανη) ;
Η Παναγία (και όχι Παναγιά) είναι ένα χωριό που μπορεί να παραμένει σχετικά άγνωστο στο ευρύ κοινό, όμως αξίζει να μελετηθεί. Η ιστορία της έρχεται από τα τέλη του 19ου αιώνα λίγο μετά τον ατυχή για την Ελλάδα ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897.
Λίγα χιλιόμετρα από το χωριό υπάρχει ο οικισμός της Κουτσούφλιανης (930μ. υψόμετρο) πλούσιος σε πανίδα και χλωρίδα όπου και ξεκινά η ιστορία. Κατοικούνταν από αρχαιοτάτων χρόνων ενώ ο πληθυσμος της ήταν Βλαχόφωνοι Έλληνες. Το όνομα της σύμφωνα με τους ντόπιους το πήρε από έναν Βλάχο τσέλιγκα της περιοχής όπως παράλληλα και κάποιες τοποθεσίες πήραν τα ονόματά τους από άλλους τσέλιγκες αντίστοιχα. Σήμερα στον οικισμό μόλις ένας κάτοικος μένει εκεί μόνιμα και τους 12 μήνες του χρόνου ενώ ελάχιστοι είναι και οι εγγεγραμμένοι. Φτάνοντας στον οικισμό ο επισκέπτης θα δει τα ελάχιστα σπίτια, την πλατεία, το παλιό σχολείο το οποίο έχει μετατραπεί σε μουσείο, το ηρώον όπου λαμβάνει χώρα κάθε χρόνο στις 13 Μαΐου κατάθεση στεφάνων αλλά και τον ιστορικό πλάτανο που ξεπερνά τους δύο αιώνες ζωής. Ο πλάτανος αυτός έχει τη δική του ιστορία καθώς τον φύτεψε στο πέρασμά του ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός το 1775. Ο πλάτανος είναι ο λόγος που για μικρό χρονικό διάστημα ο οικισμός έφερε το όνομα Πλατάνιστος. Επίσης, σύμφωνα με την παράδοση στα κλαδιά του πλατάνου πληθώρα Χριστιανών Ελλήνων βρήκε θάνατο δια απαγχωνισμού από τον Αλή Πασά των Ιωαννίνων.
Το 1881 η Θεσσαλία απελευθερώνεται από τον τουρκικό ζυγό και ενσωματώνεται στον ελληνικό κορμό. Λόγω της στρατηγικής της θέσης η Κουτσούφλιανη (ενώνει τη Θεσσαλία με την Ήπειρο αλλά και την Μακεδονία) χρησιμοποιήθηκε ως ορμητήριο των Ελλήνων για την απελευθέρωση της Μακεδονίας. Όμως μετά την ήττα του 1897 η Ελλάδα δέχθηκε ατιμωτικούς όρους για να υπογραφεί η ειρήνη με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ένας από τους κύριους όρους υπήρξε η παράδοση της Κουτσούφλιανης στους Οθωμανούς. Οι Τούρκοι δεν κατάφεραν με τα όπλα να κατακτήσουν το χωριό γιατί βρήκαν ηρωική αντίσταση από τους κατοίκους αλλά κατάφεραν να περάσει στον έλεγχό τους μέσα από τη διπλωματία. Σε αυτό συνέβαλαν ως συνήθως οι υποτιθέμενοι σύμμαχοί μας από την Ευρώπη αλλά και η Ρουμανία με τον βρώμικο ρόλο της εκμεταλλευόμενοι το βλαχόφωνο στοιχείο που επικρατεί στην ευρύτερη περιοχή. Αξίζει να αναφερθεί πως η ρουμανική προπαγάνδα σχετικά με τους βλάχους δεν έχει βρει ανταπόκριση στον Ν. Τρικάλων σε αντίθεση με άλλες βλαχόφωνες κοινότητες κυρίως της Μακεδονίας.
Οι ηρωικοί κάτοικοι του χωριού αρνήθηκαν να υποκύψουν σε Τούρκους και Ρουμάνους. Όλοι μαζί αποφάσισαν κάτω από τον πλάτανο του Πατροκοσμά στις 13 Μαΐου 1898 να κάψουν τις οικίες τους και να προχωρήσουν στο ολοκαύτωμα του χωριού όπως έμεινε γνωστό στην ιστορία. Αφού πήραν μαζί τους εικόνες, Ιερά κειμήλια αλλά ακόμη και τους νεκρούς τους μετακινήθηκαν λίγα χιλιόμετρα. Εγκαταστάθηκαν πέριξ της Ι.Μ. Λιμποχόβου όπου υπήρχε και η ομώνυμη κοινότητα. Στην εποχή είχε γίνει γνωστό το θέμα της Κουτσούφλιανης καθώς γράφτηκαν βιβλία, γνωστοί ιστορικοί ασχολήθηκαν όπως υπήρξαν αναφορές και σε εφημερίδες. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως η είδηση ταξίδεψε κι εκτός του ελλαδικού χώρου, καθώς ειδική πρόποση προς τιμή των ηρωικών κατοίκων έκανε ο βασιλιάς του Μαυροβουνίου σε μια ένδειξη χριστιανικής αλληλεγγύης.
Κατά την περίοδο αργότερα της κατοχής έγιναν προσπάθειες να δημιουργηθεί το Πριγκιπάτο της Πίνδου ως ανεξάρτητο βλαχόφωνο κράτος υπό την επήρεια πάντοτε της Ρουμανίας. Αυτό δεν ευδοκίμησε και ιδιαίτερα στο χωριό της Παναγίας και του Ν. Τρικάλων ανταπόκριση βρήκε ελάχιστη έως καθόλου ειδικά αν γίνει σύγκριση με άλλους νομούς. Στην Νέα Κουτσούφλιανη - Παναγία υπήρξε μόνο ένας ο οποίος υποστήριξε αυτή την προσπάθεια κι εν τέλει εκτελέστηκε από τους αντάρτες του ΕΛΑΣ. Κατά την περίοδο του εμφυλίου όπως και σε όλη την Ελλάδα υπήρξαν θύματα κι από τις δύο πλευρές. Οι δασικές εκτάσεις πέριξ της Κουτσούφλιανης κάηκαν από τον εθνικό στρατό για να μην χρησιμοποιηθεί ως κρησφύγετο από τους αντάρτες του ΕΑΜ ΕΛΑΣ. Μετά το τέλος του Β' Π.Π. υπήρξε μαζική μετανάστευση στην Κεντρική Ευρώπη ενώ λίγες δεκαετίες αργότερα έλαβε μέρος και η μαζική εσωτερική μετανάστευση προς την πρωτεύουσα.
Η Ιερά Μονή Γεννήσεως της Θεοτόχου Λιμποχόβου χτίστηκε τον 14ο αιώνα μ.Χ ενώ σήμερα λίγα μέρη της έχουν απομείνει. Πλέον δίπλα της βρίσκεται ο Ιερός Ναός Γεννήσεως της Θεοτόκου ο οποίος πλέον είναι ο κεντρικός Ναός του χωριού. Ο Ιερός Ναός εορτάζει 8 Σεπτεμβρίου αλλά λόγω της καθημερινότητας το μεγάλο παραδοσιακό πανηγύρι λαμβάνει μέρος στις 15 Αυγούστου. Σήμερα η κοινότητα έχει περίπου 120 - 140 μόνιμους κατοίκους ενώ ακόμη λειτουργεί δημοτικό σχολείο με ελάχιστους μαθητές. Οι κάτοικοι το κρατούν ανοιχτό με νύχια και με δόντια. Σε σύγκριση με τα γειτονικά χωριά πρόκειται για το κεφαλοχώρι του πρώην Δήμου Μαλακασίου. Το καλοκαίρι η νεολαία του χωριού γεμίζει το χωριό, γεγονός που δίνει τη δική του θετική οπτική.
« Άιντε ωρε Κουτσούφλιανη που σε έριξαν στην Τουρκιά και στη σκλαβιά να ζήσεις.
Κλάψτε βουνά του Ζυγού κι εσείς Χάσια λυγίστε
που φεύγουν μάνες με παιδιά γερόντια και λεβέντες.
Καίνε τα σπίτια τα φτωχά, ξεθάψαν τους νεκρούς τους.
Παίρνουν τον δρόμο Λιμπόχοβο να πάνε »
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου